2. Cwestiynau i Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol – Senedd Cymru am ar 25 Mawrth 2026.
Natasha Asghar
Ceidwadwyr
7. A wnaiff yr Ysgrifennydd Cabinet roi diweddariad ar recriwtio i rôl arweiniol glinigol cardiaidd Cymru? OQ64026
Jeremy Miles
Llafur
3:07,
25 Mawrth 2026
Mae Perfformiad a Gwella GIG Cymru wrthi'n adolygu eu rolau arweinyddiaeth glinigol fel rhan o waith ailgynllunio sefydliadol ehangach. Mae cymeradwyaeth wedi'i rhoi i benodi arweinydd clinigol cenedlaethol dros dro ar gyfer cardioleg, gyda'r swydd i fod i gael ei hysbysebu erbyn mis Ebrill eleni.
Natasha Asghar
Ceidwadwyr
Diolch yn fawr, Ysgrifennydd y Cabinet. Fel y gwyddoch yn iawn, mae rôl yr arweinydd clinigol ar gyfer cardioleg yng Nghymru wedi bod yn wag ers mis Hydref 2025. Mae arweinwyr clinigol yn hanfodol i ddarparu gofal cyson o ansawdd uchel ac i ddiogelu diogelwch cleifion ledled Cymru. Maent yn rhoi cipolwg ar sut y mae gwasanaethau'n gweithredu yn y byd go iawn a chymhlethdodau gofal cleifion, gan gynnwys rheoli risg, llif gwaith clinigol a gweithredu polisi yn ymarferol. Heb oruchwyliaeth glinigol genedlaethol, mae Cymru mewn perygl o gael cynlluniau tameidiog, o fabwysiadu arferion sy'n seiliedig ar dystiolaeth yn anghyson ac o wneud cynnydd arafach ar ddiogelwch ac ansawdd. Mae mwy na 400,000 o bobl yng Nghymru'n byw gyda chlefyd cardiofasgwlaidd ar hyn o bryd, Ysgrifennydd y Cabinet, a 63,000 o'r rheini yn fy mwrdd iechyd lleol fy hun yn ardal bwrdd Aneurin Bevan.
Felly, a all Ysgrifennydd y Cabinet gadarnhau bod gwella canlyniadau diogelwch cleifion i'r rhai yr effeithir arnynt gan glefyd cardiofasgwlaidd yn parhau i fod yn flaenoriaeth i Lywodraeth Cymru, ac y bydd rôl yr arweinydd clinigol ar gyfer cardioleg yn cael ei llenwi'n gyflym? Rwy'n gwerthfawrogi'r dyddiad a roesoch, Ysgrifennydd y Cabinet. Ac nid y rôl gardioleg yn unig sy'n wag; nid yw rôl arweinydd clinigol Cymru ar gyfer iechyd cyhyrysgerbydol wedi'i llenwi chwaith. Felly, a allwch chi roi'r wybodaeth ddiweddaraf am recriwtio ar gyfer y swydd hon hefyd, o ystyried bod bron i 1 filiwn o bobl yng Nghymru'n byw gydag arthritis a chyflyrau cyhyrysgerbydol yma? Diolch yn fawr.
Jeremy Miles
Llafur
3:08,
25 Mawrth 2026
Rwy'n gobeithio y bydd yr Aelod yn fwy na pharod i glywed y dyddiad a roddais mewn perthynas â phenodi'r arweinydd clinigol ar gyfer cardioleg. Y pwynt ehangach yw hwn, serch hynny: mae Perfformiad a Gwella GIG Cymru'n sefydliad sydd wedi'i ailgynllunio. Mae wedi esblygu o Weithrediaeth GIG Cymru a holl ddiben y gwaith ailgynllunio hwnnw oedd cyfeirio'r adnoddau a'r arbenigedd sydd ar gael yn Perfformiad a Gwella GIG Cymru at flaenoriaethau'r Llywodraeth ar gyfer y GIG. Ac o reidrwydd, wrth wneud y newid hwnnw, fel y byddech chi'n ei ddisgwyl, mae'n debyg, mae yna broses, felly, o ailalinio'r gallu a'r adnoddau hynny o fewn Perfformiad a Gwella GIG Cymru, fel y gall ffocysu'n fanwl ar yr holl flaenoriaethau hynny. Felly, mae'r broses honno eisoes ar y gweill. Mae'n amlwg yn digwydd o fewn Perfformiad a Gwella GIG Cymru. Felly, mae sicrhau bod y rolau arweinyddiaeth glinigol hynny'n canolbwyntio ar lle mae angen i'r gwelliant fod yn hanfodol i hynny. Dyna'r broses sydd ar y gweill. Rwy'n hyderus mai dyma'r peth iawn i'w wneud. Gwn hefyd y bydd yna sefydliadau sy'n pryderu bod yr ad-drefnu hwnnw ar y gweill. Yr hyn y buaswn yn ei ddweud yw ei fod yn digwydd mewn ffordd strategol ac rwy'n hyderus y bydd yn ein galluogi i gefnogi'r system yn well nag y gallasom ei wneud yn y gorffennol.
Elin Jones
Plaid Cymru
3:09,
25 Mawrth 2026
Yn olaf, cwestiwn 8, Buffy Williams.
The cabinet is the group of twenty or so (and no more than 22) senior government ministers who are responsible for running the departments of state and deciding government policy.
It is chaired by the prime minister.
The cabinet is bound by collective responsibility, which means that all its members must abide by and defend the decisions it takes, despite any private doubts that they might have.
Cabinet ministers are appointed by the prime minister and chosen from MPs or peers of the governing party.
However, during periods of national emergency, or when no single party gains a large enough majority to govern alone, coalition governments have been formed with cabinets containing members from more than one political party.
War cabinets have sometimes been formed with a much smaller membership than the full cabinet.
From time to time the prime minister will reorganise the cabinet in order to bring in new members, or to move existing members around. This reorganisation is known as a cabinet re-shuffle.
The cabinet normally meets once a week in the cabinet room at Downing Street.