2. Pa gynlluniau sydd gan y Comisiwn i wella cyfleusterau ar gyfer bwydo ar y fron yn y Senedd? OQ64016

Diolch am y cwestiwn hwnnw, Julie, ac am eich pwysau parhaus arnom i wneud rhywbeth am hyn, a chan Jenny Rathbone, hefyd. Rwy'n ei groesawu, oherwydd mae'r Comisiwn wedi ymrwymo i sicrhau bod y Senedd yn groesawgar ac yn gynhwysol, ac mae hynny wrth gwrs yn cynnwys bwydo ar y fron. Mae bwydo ar y fron yn cael ei groesawu ym mhob rhan o'r ystad hon ac mae'n cael ei hyrwyddo ar ein gwefan, ond rhaid inni gydnabod nad yw'r arwyddion yn glir, ac fe godwyd hynny yng nghyfarfod ein Comisiwn yr wythnos hon. Felly, mae yna ymrwymiad y bydd yr arwyddion hynny'n cael eu newid.

Roedd cydnabyddiaeth hefyd fod ystafell ar gael ar gyfer bwydo ar y fron—os gallwch ddod o hyd iddi, hynny yw—ac mae yno'n benodol ar gyfer hynny. Y broblem yw ei bod yn cael ei rhannu mewn gwirionedd, a'r unig gyfleuster ynddi hyd y gallaf weld yw cadair ar gyfer bwydo ar y fron, sy'n gwbl annigonol. Yr hyn yr hoffwn ei weld fel y Comisiynydd sydd wedi bod yn gyfrifol am hyn ers 10 mlynedd yw ymrwymiad gwirioneddol gan y Comisiwn i uwchraddio'r cyfleusterau hynny, i'w gwneud yn gliriach, i roi, fel yr awgrymodd fy nghyd-Aelod sy'n siarad draw yno, Janet Finch-Saunders, cyfleusterau ymolchi a chyfleusterau toiled i mewn hefyd i rieni gyda'r plant y maent yn ceisio eu bwydo ar y fron.

Felly, er na allaf newid pethau nawr, rwy'n argymell yn gryf fod sylw difrifol yn cael ei roi i'r mater hwn. Mae'n argymhelliad yn yr adroddiad ar y Senedd ystyriol o deuluoedd a gadeiriais. Ni allwn alw ein hunain yn wirioneddol gynhwysol os yw'r hyn a ddarparwn i famau sy'n bwydo ar y fron yn gwbl annigonol, ac yn fy marn i, mae'n gwbl annigonol.

Diolch yn fawr i Joyce Watson am yr ymateb hwnnw. Rwy'n credu ei bod hi wedi gwneud pwyntiau pwysig iawn. Yn ddiweddar, cerddais o amgylch adeilad y Senedd yn edrych am unrhyw beth a fyddai'n gwneud i ni feddwl, 'O, mae hwn yn adeilad sy'n croesawu bwydo ar y fron'. Rwy'n gwybod bod Joyce eisoes wedi sôn bod yna ystafell, ystafell dawel gyda chadair ynddi, ond nid oes unrhyw ffordd i unrhyw un wybod bod y gadair honno yno, hyd y gallaf weld. Nid oes arwyddion i ddweud, os oes angen rhywle tawel arnoch ar gyfer bwydo ar y fron—er bod croeso i chi wneud hynny mewn unrhyw ran o ystad y Senedd—fod lle preifat ar gael i chi fynd iddo. Tybed a oedd hi wedi meddwl am arwyddion i alluogi menywod i ddod o hyd i'r lle penodol. Mae arwydd yng nghaffi'r Senedd i ddweud bod bwydo ar y fron yn cael ei groesawu, ond yn bersonol rwy'n credu y gallai'r arwydd hwnnw fod yn gliriach, er ei fod yn arwydd a welir gan bawb. Tybed hefyd a oes arwydd o'r fath yn ffreutur yr Aelodau, er enghraifft. Nid wyf yn siŵr fod arwydd yno chwaith. Rwy'n credu ei bod yn hollol gywir y dylid gwneud ymdrech wirioneddol nawr i sicrhau bod pawb yn gwybod bod hwn yn sefydliad bwydo ar y fron, a'n bod yn croesawu bwydo ar y fron, oherwydd—

Diolch, Julie.

—mae mor bwysig i'n plant.

Rwy'n cytuno'n llwyr, yn enwedig gan fod cyfleuster crèche pwrpasol yn mynd i fod ar y safle erbyn hyn. Byddai'n beth da pe baem yn priodi'r ddau beth gyda'i gilydd.

Rwy'n falch iawn o glywed bod arwydd yn y caffi bellach sy'n dweud bod bwydo ar y fron yn cael ei groesawu yma. Yn amlwg, mae angen iddo fod ychydig yn fwy o faint, oherwydd nid wyf wedi ei weld eto. Rwy'n credu bod dau beth yma. Mae bron i 40 mlynedd ers i mi gael fy mhlentyn cyntaf. Fi oedd y stiward llawr gwaith yn y cwmni teledu lle roeddwn i'n gweithio a dywedwyd wrthyf nad oeddwn i i ddod yn ôl i negodi gyda fy merch tra oeddwn i'n bwydo ar y fron yn dawel bach o dan siôl, sy'n hollol chwerthinllyd. Mae hwn yn weithgaredd normal y mae angen i bob menyw sy'n cael babi ei wneud. Felly, rwy'n credu y dylid cael newid diwylliant yn ogystal â lleoliad a ddylai fod ar gael i'r rhai sy'n dymuno bwydo ar y fron yn breifat. Ond dylai fod yn berffaith bosib i bobl allu bwydo ar y fron naill ai yn y caffi neu ger y Lego, sy'n amlwg yn lle sy'n rhaid i chi fod os oes gennych blentyn hŷn. Mae yna lefydd lle dylai pobl deimlo ei fod yn weithgaredd hollol normal. A phwrpas bronnau yw bwydo, nid gwerthu papurau newydd.

Diolch am hynny, ond dyna'r sefyllfa ar yr ystad hon. Mae'n berffaith dderbyniol i bobl fwydo ar y fron yn unrhyw le yn yr adeilad. Yr hyn nad ydynt yn ddigon da yn fy marn i, yw'r arwyddion, nad ydynt yn amlwg, ac mae hefyd angen gwella'r cyfleusterau a ddarperir ar hyn o bryd—nid oes dianc rhag hynny. Ac fel y dywedais, er na allaf newid y pethau hynny nawr yn y rôl hon, gan fy mod yn camu i lawr ohoni, rwy'n cael fy nghefnogi gan gyd-Aelodau eraill a fydd yn aros. Ac mae'r 'Adroddiad ar yr Adolygiad o Senedd sy’n Gynhwysol ac yn Ystyriol o Deuluoedd' yn tynnu sylw at hyn hefyd.

A chwestiwn 3, Hannah Blythyn.