Grŵp 9 sydd nesaf. Mae'r grŵp yma o welliannau yn ymwneud â Chomisiynydd Safonau y Senedd ac ymchwiliadau. Gwelliant 17 yw'r prif welliant a Hannah Blythyn sy'n cynnig y gwelliant yma.

Cynigiwyd gwelliant 17 (Hannah Blythyn).

Diolch, Llywydd. A gaf i ddiolch i'r Cwnsler Cyffredinol, ei swyddogion o Lywodraeth Cymru, a hefyd i'r swyddogion o'r Pwyllgor Safonau Ymddygiad am y gwaith y maen nhw wedi'i wneud i ddod â ni at y pwynt hwn heddiw?

Nod y gwelliannau sydd wedi'u cyflwyno yn fy enw i yw cryfhau gallu'r comisiynydd safonau i gyflawni ei swyddogaethau yn effeithiol. Mae'r cynigion hyn wedi'u datblygu mewn ymgynghoriad â'r comisiynydd a'r Pwyllgor Safonau Ymddygiad, ac maen nhw'n adlewyrchu materion sydd wedi codi o achosion sydd wedi'u hystyried yn diweddar, ac yn y gorffennol, yn ystod y Senedd hon a'r un flaenorol.

Ar hyn o bryd, nid yw'r comisiynydd yn gallu cadarnhau unrhyw wybodaeth am gŵyn barhaus, hyd yn oed pan fo'r wybodaeth honno eisoes yn gyhoeddus. Mae hyn yn ein gwneud yn anghydnaws â deddfwrfeydd eraill. Er enghraifft, yn Nhŷ'r Cyffredin, gall y comisiynydd gyhoeddi enwau'r Aelodau y mae ymchwiliad iddyn nhw, ynghyd â disgrifiad byr o'r mater. Byddai'r gwelliant hwn yn dod â mwy o eglurder a thryloywder i'n prosesau ni ein hunain, a byddai'n caniatáu i'r Comisiwn ryddhau gwybodaeth gyfyngedig lle bo hynny'n briodol, gan hefyd alluogi'r Senedd i bennu categorïau ar gyfer cwynion na ddylai cael eu datgelu, gan sicrhau bod y mesurau diogelu cywir yn parhau i fod ar waith.

Gan droi at foderneiddio darpariaethau cyfathrebu. Mae'r nod yma'n syml: caniatáu i ymchwiliadau ddigwydd mewn ffordd amserol ac effeithlon. Byddai'r gwelliant yn caniatáu i hysbysiadau gael eu cyhoeddi'n electronig ac i gyfweliadau gael eu cynnal trwy gyswllt fideo neu sain. Mae hyn yn adlewyrchu arferion cyfoes mewn cyrff eraill, megis Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru, a thribiwnlysoedd statudol amrywiol. Yn gyffredinol, mae'n rhoi mwy o hyblygrwydd i'r comisiynydd ac mae'n cefnogi dull gweithredu mwy effeithlon ar gyfer eu gwaith.

Mae'r gwelliant ynghylch gweinyddu llw cyfieithwyr yn cyflwyno pŵer i'r comisiynydd weinyddu llw cyfieithwyr wrth ddefnyddio gwasanaethau cyfieithu. Mae llw tebyg yn arfer safonol mewn llysoedd a lleoliadau ffurfiol eraill. Maen nhw'n helpu i sicrhau bod cyfieithiadau'n gywir ac yn wir. Ar hyn o bryd, pan fydd tyst yn dewis rhoi tystiolaeth dan lw mewn iaith nad yw'r comisiynydd yn ei siarad, nid oes unrhyw ffordd i roi'r cyfieithydd o dan lw. Mae'r gwelliant hwn yn cau'r bwlch hwnnw trwy ganiatáu i'r comisiynydd weinyddu llw neu gadarnhad i'r cyfieithydd ei hun. Byddai'r cyfieithydd wedyn ond yn gyfrifol am gywirdeb y cyfieithiad, nid am gynnwys tystiolaeth y tyst. Mae hyn yn ddiogeliad pwysig a bydd yn gwella hygyrchedd i'r rhai sy'n dymuno rhoi tystiolaeth yn eu dewis iaith Diolch.

Cwnsler Cyffredinol.

Diolch, Llywydd. Hoffwn ddiolch yn gyntaf i Gadeirydd y Pwyllgor Safonau Ymddygiad am gyflwyno ei gwelliant 17, a fyddai'n gwella'n fawr y ffordd y mae'r comisiynydd safonau yn cyflawni ei swyddogaethau, sydd wedi'u nodi ym Mesur safonau 2009. Mae'r newidiadau y byddai'r gwelliant hwn yn eu gweithredu, yn ychwanegol at newidiadau i'r Mesur y darparodd y Llywodraeth ar eu cyfer yn y Bil wrth ei gyflwyno, ar gais y Cadeirydd. Rwy'n nodi bod y gwelliant unigol hwn yn gweithredu pedwar o'r gwelliannau a gyflwynwyd gan y Cadeirydd ar gyfer Cyfnod 2. Yn ystod y trafodion hynny, ymrwymais i weithio gyda'r Cadeirydd i baratoi gwelliannau y byddai modd eu cefnogi yng Nghyfnod 3. Rwy'n hapus iawn i gadarnhau ein bod ni wedi gallu gwneud hynny'n gyfeillgar iawn, ac felly, rydyn ni'n cefnogi'r gwelliant hwn fel y mae wedi'i gyflwyno.

Rwyf hefyd yn ddiolchgar i Gadeirydd y pwyllgor safonau am nodi'r hyn y mae'r gwelliant yn ei weithredu, ac felly wnaf i ddim ailadrodd yr holl bwyntiau y mae hi wedi'u gwneud, ond hoffwn dynnu sylw at rai agweddau pwysig. Mae i'w groesawu bod y gwelliant yn sicrhau bod y comisiynydd safonau yn gallu cyflawni ei swyddogaethau mewn oes o dechnoleg ddigidol fodern, gan gynnwys gallu cyhoeddi hysbysiadau tystion yn electronig, casglu gwybodaeth yn electronig, a chymryd tystiolaeth gan dystion gan ddefnyddio dolen fideo a sain. Bydd hyn yn osgoi unrhyw oedi diangen a allai ddigwydd wrth i'r comisiynydd gynnal ymchwiliad.

Fel y nododd y Cadeirydd, mae'r gwelliant hefyd yn sicrhau bod y comisiynydd yn gallu gweinyddu llw i gyfieithydd, os bydd angen gwasanaethau o'r fath ar y comisiynydd wrth gymryd tystiolaeth gan dyst. Mae hyn yn ymddangos yn briodol ac yn cyd-fynd â gallu'r comisiynydd i weinyddu llw neu gadarnhad ar gyfer tystion a chyfieithwyr.

Yn olaf, mae'r gwelliant hefyd yn sicrhau bod y comisiynydd yn gallu cyhoeddi gwybodaeth gyfyngedig am ymchwiliad cyn iddo gwblhau a chyhoeddi adroddiad terfynol. Rwy'n credu bod yr adran 10B newydd, y mae'r gwelliant yn darparu ar ei chyfer, yn taro'r cydbwysedd cywir, gan ei bod yn cyfyngu ar yr wybodaeth y mae'n bosibl ei datgelu ac yn gwneud yn glir bod yn rhaid i'r comisiynydd ystyried tegwch, yr angen i osgoi niwed i berson a'r angen i osgoi rhagfarn i unrhyw ymchwiliad neu achos troseddol posibl. Ni ddylid cyhoeddi gwybodaeth y byddai modd adnabod yr achwynydd ohoni, a fyddai'n datgelu tystiolaeth sydd wedi'i chasglu yn ystod yr ymchwiliad, neu a fyddai'n rhoi unrhyw arwydd ynghylch a oes sail dda i gŵyn—mesurau diogelu pwysig i ddiogelu uniondeb y broses ymchwilio. Mae'r gwelliant yn darparu ar gyfer lefel ychwanegol o dryloywder ynghylch y broses safonau, tra'n cadw cyfrinachedd priodol a sicrhau bod yna degwch o ran Aelod sy'n destun ymchwiliad, ac nad yw'r canlyniad yn cael ei ragfarnu gan ddatgeliad, ac rwy'n annog Aelodau i'w gefnogi. Diolch.

Hannah Blythyn i ymateb. Does dim ymateb. Felly, y cwestiwn yw: a ddylid derbyn gwelliant 17? A oes gwrthwynebiad? [Gwrthwynebiad.] Mae yna wrthwynebiad. Felly, fe wnawn ni rhoi gwelliant 17 i bleidlais. Agor y bleidlais. Cau'r bleidlais. O blaid 50, neb yn ymatal, un yn erbyn. Mae gwelliant 17 wedi ei dderbyn.

Gwelliant 17. : O blaid: 50, Yn erbyn: 1, Ymatal: 0

Derbyniwyd y gwelliant