Y Cynnig Cyflog Diwygiedig i BMA Cymru

3. Cwestiynau Amserol – Senedd Cymru am ar 12 Mehefin 2024.

Danfonwch hysbysiad imi am ddadleuon fel hyn

Photo of Mabon ap Gwynfor Mabon ap Gwynfor Plaid Cymru

1. A wnaiff yr Ysgrifennydd Cabinet ddatganiad am gynnig cyflog diwygiedig Llywodraeth Cymru i BMA Cymru? TQ1107

Photo of Baroness Mair Eluned Morgan Baroness Mair Eluned Morgan Llafur 3:18, 12 Mehefin 2024

Yn dilyn trafodaethau cadarn gyda'r BMA, dwi'n falch i allu adrodd bod Llywodraeth Cymru wedi gwneud cynigion sylweddol o ran cyflog i feddygon iau, meddygon SAS, a meddygon ymgynghorol, gyda golwg ar ddod â streiciau i ben ac ar wella gwasanaethau i gleifion. Mae'r cynigion yn sicrhau bod y cyflog ychwanegol wedi'i bwyso yn erbyn ymrwymiadau ynghylch diwygio, a fydd yn anelu i sicrhau gwelliannau o ran cynhyrchiant ac effeithlonrwydd ac i sicrhau diwygiadau i'r cytundeb yn y dyfodol. Dwi'n falch iawn bod pwyllgorau BMA Cymru wedi cytuno i argymell y cynnig i'w haelodau yn y bleidlais a fydd yn agor heddiw, ac fe fyddwn yn derbyn canlyniad y bleidlais honno ar 27 Mehefin.

Daeth y Dirprwy Lywydd (David Rees) i’r Gadair.

Photo of Mabon ap Gwynfor Mabon ap Gwynfor Plaid Cymru 3:19, 12 Mehefin 2024

Diolch i'r Ysgrifennydd Cabinet am yr ateb yna. Dwi'n croesawu'r ffaith bod y Llywodraeth wedi dod i gytundeb gyda'r BMA dros dâl i feddygon iau, ymgynghorol ac SAS. Mae wedi bod yn frwydr hir i'r meddygon yma, ac mae'n resyn, mewn gwirionedd, eu bod nhw wedi gorfod ymladd yn erbyn Llywodraeth Lafur er mwyn sicrhau tâl ac amodau gwell. Ond dyna ni, nid yr un ydy'r Blaid Lafur yma heddiw â beth oedd yma pan ffurfiwyd y blaid er mwyn ymladd dros hawliau gweithwyr ganrif a chwarter yn ôl. Unwaith eto, rydyn ni wedi gorfod aros i'r Llywodraeth Lafur yma dynnu cwningen allan o het ar ôl mynnu dros fisoedd maith nad oedd yna arian ychwanegol ar gael. Y cyfan gwnaethon nhw oedd gwastraffu amser, oedi, creu straen diangen ar y meddygon a'u cydweithwyr a'r gwasanaeth iechyd, a thalu mwy allan yn y diwedd na beth fyddai'r gost wedi bod petaen nhw wedi cytuno i delerau gwell reit ar y cychwyn.

Felly er eich bod chi wedi dweud nad oedd yna arian ar gael yn wreiddiol, mae’n amlwg eich bod chi wedi ffeindio soffa newydd i dwrio i lawr yn ei gefn. Mae angen ichi fod yn glir gyda’r cyhoedd o ble mae'r arian yma wedi dod, ac esbonio pam ei fod o wedi cymryd cyhyd er mwyn ffeindio’r arian. Yntau ai cam sinigaidd sydd gennym ni fan hyn er mwyn creu newyddion da i'r Prif Weinidog, neu hyd yn oed ddylanwadu ar yr etholiad cyffredinol? Mae tryloywder a gonestrwydd ar y pwynt yma yn bwysig, oherwydd mae’r dewis yma yn cael goblygiadau amlwg ar statws negodiadau tâl yn ardaloedd eraill o’r gweithlu.

Dro ar ôl tro mae cynrychiolwyr y gweithlu, megis yr RCN, wedi derbyn yr ateb gan y Llywodraeth nad oedd yna arian ychwanegol i gyflwyno ar gyfer cytundebau teg i nyrsys, er enghraifft, ac fe wnaeth yr RCN, yn yr achos yma, dderbyn eich gair chi mewn ffydd dda. Ond mae'r haeriad yna a wnaed i gyrff eraill fel yr RCN bellach yn amlwg yn mynd yn gwbl groes i beth mae’r Llywodraeth wedi llwyddo ei wneud rŵan gyda’r BMA. Gadewch inni fod yn glir, nid gosod un grŵp o’r gweithlu yn erbyn y llall yr ydym ni fan hyn, ond yn hytrach yn ceisio dod at y gwir a sicrhau gonestrwydd, tryloywder a chysondeb. Felly beth sy'n wahanol o ran eich negodi gyda’r RCN a chyrff cynrychioladol eraill o’i gymharu gyda'r BMA sy’n golygu nad oes yna arian ychwanegol ar gael gyfer nyrsys Cymru?

Photo of Baroness Mair Eluned Morgan Baroness Mair Eluned Morgan Llafur 3:21, 12 Mehefin 2024

(Cyfieithwyd)

Diolch yn fawr iawn. Pe bai’r Aelod yn talu sylw, rwy’n siŵr y byddai wedi cydnabod bod rhywfaint o arian wedi'i ddarparu ar ffurf—[Torri ar draws.]

Photo of David Rees David Rees Llafur

(Cyfieithwyd)

Fi oedd hynny, mae'n ddrwg gennyf.

Photo of Baroness Mair Eluned Morgan Baroness Mair Eluned Morgan Llafur

(Cyfieithwyd)

O, rwy'n gweld. Fe wnaf barhau. Fe fyddwch yn cydnabod, mewn gwirionedd, fod yr arian wedi'i ddarparu ar ffurf cyllid canlyniadol ar ddiwedd y flwyddyn ariannol. Yr hyn a ddigwyddodd yw bod arian wedi'i roi yn y cronfeydd wrth gefn, ac rydym bellach wedi tynnu rhywfaint o arian o'r cronfeydd wrth gefn er mwyn setlo'r tâl. A gadewch inni beidio ag anghofio bod hyn yn ymwneud â dyfarniad cyflog y llynedd.

Fe wnaethom ddechrau'r trafodaethau cyn unrhyw awgrym y byddai etholiad cyffredinol yn cael ei gynnal. Fe wnaethom eu dechrau oherwydd, yn amlwg, rydym yn gweithio mewn partneriaeth gymdeithasol agos â’r undebau, yn wahanol i weddill y Deyrnas Unedig. Mae'n dangos, mewn gwirionedd, pan fyddwch yn cyfarfod i negodi—. Ac rwy'n gobeithio bod y Ceidwadwyr yn gwylio, oherwydd yn y DU, maent wedi galw a dweud y byddant yn gweithredu’n ddiwydiannol, y meddygon iau. Mae'n dangos, pan fyddwch yn cyfarfod, yn gwrando ac yn negodi, y gallwch ddod i gytundeb.

Wrth gwrs, roeddem yn falch ein bod wedi gallu setlo gyda’r Coleg Nyrsio Brenhinol yn gynharach yn y flwyddyn. Rwy'n siŵr eich bod yn cydnabod, ac rwy'n gobeithio eich bod yn cydnabod—a chredaf ei bod yn bwysig fod cydnabyddiaeth—fod y meddygon iau yn llawn haeddu codiad cyflog mewn gwirionedd. Ac mae'n debyg ei bod yn werth ystyried y ffaith bod meddyg iau, ar ôl pum mlynedd mewn ysgol feddygol, yn ennill £28,471, a oedd yn llai na nyrs ar lefel band 5, a oedd yn ennill £28,834. Felly, rwy’n siŵr y bydd rhai pobl wrth eu boddau ein bod wedi cytuno ar y cynnig hwn.

Gadewch imi ddweud yn gwbl glir nad yw hwn yn gynnig diamod, ein bod wedi sicrhau y bydd diwygiadau gweithredol i fynd i'r afael â materion fel cynhyrchiant ac effeithlonrwydd. Ac wrth gwrs, rydym wedi cael ymrwymiad i sicrhau y gellir diwygio contractau yn y dyfodol. Y peth allweddol yma yw cofio bod hyn oll yn ymwneud â mwy na'r meddygon—mae'n ymwneud â'r cleifion mewn gwirionedd. Mae gennym ddiddordeb mewn cael y fargen orau oll i’r cleifion, ac rwy'n gobeithio ein bod wedi cael hynny o ganlyniad i’r cynnig hwn.

Photo of Altaf Hussain Altaf Hussain Ceidwadwyr 3:24, 12 Mehefin 2024

(Cyfieithwyd)

Mae'n newyddion gwych eich bod wedi dod i gytundeb gyda Chymdeithas Feddygol Prydain. Ysgrifennydd y Cabinet, nodaf eich ymateb i Mabon, ond mae’r ffaith ichi allu dod o hyd i gyllid ar gyfer y cynnig cyflog gwell hwn yn codi’r cwestiwn nawr pam na fu hyn yn bosibl yn gynharach. Mae pobl Cymru, ein hetholwyr, yn wynebu’r amseroedd aros mwyaf annynol am driniaeth, a thra bo Llywodraeth Cymru yn ystyried ei hopsiynau, mae’r bobl hynny wedi’u gorfodi i fyw mewn poen ac anghysur. Mae Llafur Cymru wedi bod wrth y llyw gyda'r GIG yng Nghymru ers chwarter canrif. Yn hytrach na beio pawb arall, a wnewch chi gyfaddef eich methiannau ym maes iechyd a gofal? Ysgrifennydd y Cabinet, a wnewch chi gytuno i wario’r codiad Barnett cyfan a ddaeth i law ar gyfer iechyd ar iechyd, a rhoi diwedd ar amseroedd aros annynol o ddwy flynedd yng Nghymru?

Photo of Baroness Mair Eluned Morgan Baroness Mair Eluned Morgan Llafur 3:25, 12 Mehefin 2024

(Cyfieithwyd)

Diolch yn fawr. Mae arnaf ofn, Altaf, y bydd yn rhaid imi ailadrodd yr hyn a ddywedais wrth Mabon, sef na roddodd eich Llywodraeth Geidwadol chi yr arian i ni tan wythnosau olaf y flwyddyn ariannol. Ni allwn gynllunio ar y sail honno, ac felly bu’n rhaid inni roi’r arian hwnnw yn y gronfa wrth gefn. Rydym wedi tynnu'r arian hwnnw o'r gronfa wrth gefn bellach er mwyn cyflawni ein hymrwymiad i roi'r arian hwn ar y bwrdd. Gadewch imi eich atgoffa, Altaf, mai eich Llywodraeth Geidwadol chi sy’n wynebu gweithredu diwydiannol yn Lloegr yn y dyddiau cyn etholiad cyffredinol. Os ydych chi'n credu bod hynny'n syniad da, pob lwc i chi. Ond credaf ei bod yn bwysig, hefyd, y ceir dealltwriaeth fod y negodi hwnnw wedi bod yn anodd iawn. Nid yw wedi bod yn hawdd. Hoffwn ddiolch i'r negodwyr ar y ddwy ochr am eu hymdrechion llafurus, a chredaf fod yr hyn rydym yn ei gael nid yn unig—. Nid codiad cyflog yn unig y maent yn ei gael; rydym yn cael swm enfawr yn gyfnewid hefyd i gleifion Cymru, ac mae’r ymrwymiad i ddiwygio contractau yn sicr yn bwysig. Fel cyn-feddyg ymgynghorol eich hun, fe fyddwch yn gwybod bod cerdyn cyfraddau Cymdeithas Feddygol Prydain yn eithaf drud. Ac un o'r pethau y maent wedi cytuno arnynt gyda ni yw y byddant yn cael gwared ar gardiau cyfraddau Cymdeithas Feddygol Prydain o ganlyniad i'r negodi hwn. Mae hynny’n dda i drethdalwyr Cymru, mae’n dda i gleifion Cymru, a bydd mwy o lawdriniaethau’n cael eu gwneud o ganlyniad i hynny.

Photo of Gareth Davies Gareth Davies Ceidwadwyr 3:27, 12 Mehefin 2024

(Cyfieithwyd)

Roeddwn am ganolbwyntio ar rai o’r materion ymylol sy'n ymwneud â hyn hefyd o ran recriwtio a chadw gweithwyr meddygol proffesiynol. Oherwydd yn aml, pan gysylltir â mi yn yr etholaeth ac yn genedlaethol—rwyf wedi cymryd llawer o gyfrifoldeb am wasanaethau iechyd—mae'n ymwneud â'r materion ymylol sy'n gysylltiedig â hyn weithiau, o ran systemau TG a mudo, a denu staff o rannau eraill o'r DU i Gymru. Yn aml, rhwystr i hynny yw’r gwahaniaeth rhwng rhai systemau TG a materion ymylol sy’n atal staff rhag cael eu denu i Gymru. Felly, a oes unrhyw drafodaethau ar y gweill rhwng Llywodraeth Cymru a rhanddeiliaid a phartneriaid allanol i sicrhau bod gennym rywfaint o hylifedd o fewn y system fel y gellir denu pobl i Gymru ac nad ydynt yn cael eu perswadio i beidio â gwneud hynny gan faterion ymylol a all fod yn rhwystr weithiau rhag recriwtio a chadw staff o fewn y proffesiwn meddygol ar draws y GIG a sectorau eraill hefyd?

Photo of Baroness Mair Eluned Morgan Baroness Mair Eluned Morgan Llafur 3:28, 12 Mehefin 2024

(Cyfieithwyd)

Diolch yn fawr iawn, Gareth. Rydych chi'n llygad eich lle. Mae meddygon yn awyddus i weithio mewn system sydd wedi'i moderneiddio, ac mae hynny'n sicr yn rhywbeth rwy'n awyddus iawn i'w wneud. Mae'n rhaid inni gofio mai un pot o arian sydd yma, felly os wyf yn ei roi i'r meddygon, mae'n anodd iawn imi foderneiddio a gwneud y gwaith uwchraddio digidol yr hoffwn ei wneud hefyd. Felly, mae'n rhaid pwyso a mesur yma. Bob tro y rhoddwn arian i un adran, mae adran arall yn mynd i orfod gwneud heb. Dyna sy'n anodd am y sefyllfa rydym ynddi, lle mae gennym gyllideb gyfyngedig. Yn amlwg, dyna rydym yn awyddus i’w wneud. Rwy'n awyddus iawn i sicrhau trawsnewid digidol. Dyna sut y gwnawn sicrhau rhai o'r enillion cynhyrchiant yr ydym yn awyddus iawn i'w gweld. Ond y ffaith amdani yw ein bod wedi cytuno, er enghraifft, â phwyllgor meddygon ymgynghorol BMA Cymru, mai nawr yw’r amser i ddiwygio’r strwythur cyflogau presennol, sydd dros 20 mlwydd oed. Y peth da am hynny, ac fe holoch chi ynglŷn â chadw staff, yw bod strwythur cyflog modern yn mynd i fod yn well o ran cymorth a recriwtio, ond hefyd i fynd i’r afael â’r bwlch cyflog rhwng y rhywiau, sydd wedi bod yn amlwg. Felly, rydym yn gobeithio y bydd hyn yn mynd i'r afael â hynny. A mater arall mewn perthynas â'r hyn sy'n digwydd yn y dyfodol yw y byddwn yn edrych ar gontract y gellir ei ddefnyddio ledled Cymru gyfan, a chredaf y gallai hynny fod yn eithaf diddorol o ran meddygon ymgynghorol yn gallu symud o un bwrdd iechyd i'r llall. Felly, rwy'n credu bod cynnydd go iawn i'w weld mewn perthynas â hyn. Diolch.