Part of the debate – Senedd Cymru am 5:22 pm ar 11 Mehefin 2024.
Sarah Murphy
Llafur
5:22,
11 Mehefin 2024
Diolch yn fawr iawn am yr holl gwestiynau hynny. Fe ddechreuoch chi drwy ddweud bod y bobl yn gyntaf yn lle da i ddechrau, ac fe godwyd hynny trwy'r fforwm lle'r oedd pawb yn gweithio gyda'i gilydd, a dyna'r hyn roedden nhw eisiau canolbwyntio arno. Pan fyddwch chi'n siarad am y gweithlu, mae hyn yn rhywbeth a gododd yn y fforwm manwerthu ddoe. Mae'n debyg mai dyma'r peth cyntaf i ni i gyd ei grybwyll. Mae rhywfaint o ddata y mae'n ymddangos ei fod yn dod allan o'r Swyddfa Ystadegau Gwladol ar hyn o bryd sy'n dweud ei bod hi'n ymddangos bod pobl ifanc 18 i 24 oed yn llai tebygol o fod yn y farchnad lafur yn gyffredinol ar hyn o bryd. Yn amlwg rwy'n dweud hynny'n betrus iawn; dydw i ddim wedi gwneud llawer o ymchwilio i hynny. Ond oherwydd hynny, fel y dywedoch chi, faint ohonom ni weithiodd yn y sectorau hynny pan oeddem yn iau? Dyna pryd mae pobl yn tueddu i ddod i mewn iddo, yn dwlu arno, yn teimlo'n angerddol amdano, oherwydd, fel y dywedoch chi, rydych chi'n siarad â phobl ac yn delio â nhw wyneb yn wyneb, a, wyddoch chi, mae gennych chi gymaint o sgiliau, sgiliau personol yn arbennig. Ond mae'n ymddangos eu bod nhw ar goll rywfaint o'r gweithlu ar hyn o bryd. Rwy'n credu bod hynny'n cael effaith arno fwy na thebyg, felly mae hynny'n rhywbeth rydym ni'n mynd i'w archwilio ychydig yn fwy, ac felly hefyd Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi.
Rwy'n credu hefyd fod darn o waith i'w wneud yno gyda Gyrfa Cymru. Rwy'n gwybod ein bod ni'n dweud hyn ar gyfer nifer o wahanol sectorau, ond rwy'n credu bod hynny'n wirioneddol hanfodol. Ond un o'r pethau y byddaf yn ei ailadrodd ar hynny yw, os ydych chi am iddo fod yn sector y mae pobl eisiau hyfforddi a gweithio ynddo, a gweithio ynddo am amser hir, y cyflog byw gwirioneddol, y sgiliau a'r cyflogadwyedd, pethau eraill sy'n ymwneud ag iechyd meddwl a lles; mae angen iddo fod yn lle sydd wedi'i wreiddio mewn gwaith teg a lle mae pobl eisiau mynd i weithio ynddo a gweithio ynddo am amser hir.
O ran y siopau gwag, wyddoch chi, rydym yn dechrau gweld nawr—. Yr ail ran o hyn nawr fydd symud ymlaen i'r lle a'r cydnerthedd. Rwy'n gweld rhai enghreifftiau gwych o leoedd yn cael eu defnyddio fel deoryddion, fel lleoedd lle gall pobl fynd i mewn a gweithio ar y cyd, yn cael eu defnyddio ar gyfer siopau dros dro. Rwy'n credu mai'r hyn sydd ei angen arno, mewn gwirionedd, yw'r—. Mae awdurdodau lleol, fel y dywedoch chi, yn gwneud rhai pethau gwych; mae'n ymwneud â gweithio gyda nhw, fel bod ganddyn nhw'r hyder hwnnw. Oherwydd, ar hyn o bryd, pan fo cyllidebau'n dynn iawn ac mae'r potiau cyllido yno, ond mae'n rhaid i chi feddwl am sut i ffitio i mewn iddyn nhw a chael y gorau ohonyn nhw, rwy'n credu bod angen ychydig o hyder arnyn nhw a'r gweithio yna gyda'i gilydd, i weld lle gall pethau weithio.
Fe wnaethoch chi sôn am Ben-y-bont ar Ogwr a'r economi gyda'r nos, wyddoch chi, allwch chi ddim cael bwrdd yn rhai o'r trefi hyn ar nos Wener a nos Sadwrn, ac mae hynny'n wych. Ond rwy'n credu ei fod hefyd yn amlygu'r ffaith nad ydym eisiau i bob canol tref fod yn union yr un fath; rydym eisiau i bob un fod â'i bersonoliaeth ei hun, pethau arbennig a nodweddion unigryw y mae pobl yn mynd yno ar eu cyfer, felly dyna'r hyn yr hoffwn i ei weld ym mhob canol tref; rwy'n credu y byddem ni i gyd yn hoffi hynny. Fe es i i weld Siop Inc yn Aberystwyth yn ddiweddar, ac mae honno'n siop anhygoel sy'n cael ei rhedeg gan deulu, ac mae pobl yn mynd allan o'u ffordd yn fwriadol i fynd yno, dim ond i'w gweld hi a'i theulu am ei bod hi mor wych. Felly, rwy'n credu bod rhannu arferion gorau, mae hynny'n mynd i fod yn rhan o'r strategaeth nesaf nawr.
A dim ond i ddweud ar y cyfraddau, mae hyn wrth gwrs yn dod i'r amlwg; mae'r rhain yn gwestiynau sydd wedi cael eu gofyn i mi ar draws y Siambr. Mae dewisiadau anodd yn cael eu gwneud ar hyn o bryd oherwydd pwysau cyllidebol a chwyddiant, ond dywedaf mai dim ond un o bob pump eiddo sy'n atebol am eu bil llawn eleni, ac rydym wedi ymrwymo £384 miliwn ar gyfer cymorth ardrethi annomestig y flwyddyn nesaf hefyd. Rwy'n gobeithio am ddyddiau gwell, ac rwy'n gobeithio y bydd hynny'n gallu newid yn y dyfodol oherwydd mae'n rhywbeth sy'n dod i'r amlwg, felly byddaf yn ystyried hynny hefyd. Diolch.
The cabinet is the group of twenty or so (and no more than 22) senior government ministers who are responsible for running the departments of state and deciding government policy.
It is chaired by the prime minister.
The cabinet is bound by collective responsibility, which means that all its members must abide by and defend the decisions it takes, despite any private doubts that they might have.
Cabinet ministers are appointed by the prime minister and chosen from MPs or peers of the governing party.
However, during periods of national emergency, or when no single party gains a large enough majority to govern alone, coalition governments have been formed with cabinets containing members from more than one political party.
War cabinets have sometimes been formed with a much smaller membership than the full cabinet.
From time to time the prime minister will reorganise the cabinet in order to bring in new members, or to move existing members around. This reorganisation is known as a cabinet re-shuffle.
The cabinet normally meets once a week in the cabinet room at Downing Street.