7. Cynnig Cydsyniad Deddfwriaethol ar y Bil Cerbydau Awtomeiddiedig

– Senedd Cymru am 5:55 pm ar 23 Ebrill 2024.

Danfonwch hysbysiad imi am ddadleuon fel hyn

Photo of David Rees David Rees Llafur 5:55, 23 Ebrill 2024

Eitem 7 heddiw yw'r cynnig cydsyniad deddfwriaethol ar y Bil Cerbydau Awtomeiddiedig. Galwaf ar Ysgrifennydd y Cabinet dros Ogledd Cymru a Thrafnidiaeth i wneud y cynnig—Ken Skates.

Cynnig NDM8541 Ken Skates

Cynnig bod Senedd Cymru, yn unol â Rheol Sefydlog 29.6, yn cytuno y dylai Senedd y DU ystyried y darpariaethau yn y Bil Cerbydau Awtomeiddiedig i’r graddau y maent yn dod o fewn cymhwysedd deddfwriaethol Senedd Cymru.

Cynigiwyd y cynnig.

Photo of Ken Skates Ken Skates Llafur 5:56, 23 Ebrill 2024

(Cyfieithwyd)

Diolch am y cyfle hwn i egluro cefndir y cynnig cydsyniad deddfwriaethol hwn ar y Bil Cerbydau Awtomataidd. Fel y nododd Llywodraeth y DU wrth gyflwyno'r Bil hwn, mae cerbydau awtomataidd yn prysur agosáu at bwynt ble gellid eu gwerthu mewn marchnadoedd ledled y byd, ac erbyn 2035, gallai 40 y cant o geir newydd yn y DU allu gyrru eu hunain. Mae'n edrych yn debygol y bydd dosbarthu nwyddau a gwasanaethau teithwyr yn gweithredu mewn cerbydau hunan-yrru o fewn amserlen debyg, felly mae angen i'r gyfraith fod yn barod ar gyfer y datblygiadau sylweddol hyn mewn technoleg trafnidiaeth. Felly, rwy'n croesawu'r Bil hwn, sy'n gweithredu argymhellion yr adolygiad pedair blynedd o reoleiddio ar gyfer cerbydau awtomataidd, a gynhaliwyd ar y cyd gan Gomisiwn y Gyfraith Cymru a Lloegr a Chomisiwn Cyfraith yr Alban. Bydd yn gosod y fframwaith cyfreithiol ar gyfer defnyddio cerbydau hunan-yrru yn ddiogel ym Mhrydain Fawr. Yn fras, mae'r Bil yn gwneud hyn drwy greu trefn awdurdodi ar gyfer cerbydau awtomataidd i'w defnyddio ar ffyrdd, rheoleiddio cyrff sy'n gyfrifol am nodweddion awtomataidd a gweithrediad cerbydau awtomataidd awdurdodedig, a thrwy gyflwyno cyfundrefn orfodi a chreu system drwyddedu ar gyfer cerbydau teithwyr awtomataidd.

Ers cyflwyno'r Bil, mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn gweithio gyda Llywodraeth y DU i archwilio a yw'r cynigion deddfwriaethol yn briodol ar gyfer amgylchiadau Cymru. Rydym ni wedi dod i'r casgliad eu bod. Rydym yn cydnabod yr angen i hwyluso'r defnydd diogel ac effeithlon o gerbydau hunan-yrru. Yn ein barn ni, mae natur ryng-gysylltiedig systemau trafnidiaeth yng Nghymru a Lloegr a'r cyfuniad o faterion a gadwyd yn ôl a materion datganoledig dan sylw yn golygu ei bod yn fwyaf effeithiol a phriodol datblygu darpariaeth i'r ddau fath ar yr un pryd, yn yr un offeryn deddfwriaethol. Gan fod y dechnoleg yn datblygu'n gyflym yn y maes hwn, fe hoffem ni sicrhau bod y fframwaith deddfwriaethol yn parhau'n gyfredol ac yn gwbl gydnaws ar draws y DU.

Rydym ni wedi gallu sicrhau gwelliannau pwysig i'r Bil sy'n adlewyrchu cyfrifoldebau Gweinidogion Cymru, a sicrhau bod gennym y pwerau cyfatebol i rai Gweinidogion y DU lle bo hynny'n briodol. Rwy'n ddiolchgar i Lywodraeth y DU am weithio gyda ni ar hyn. Rwyf hefyd yn ddiolchgar i'r Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Seilwaith a'r Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad am graffu ar ein gwaith mewn perthynas â'r Bil hwn. Hoffwn sicrhau'r pwyllgor cynnig cydsyniad deddfwriaethol nad ar chwarae bach yr wyf yn gofyn am ganiatâd i Senedd y DU ddeddfu mewn meysydd datganoledig, ond yn yr amgylchiadau hyn, credaf mai dyma'r ffordd gywir o ddeddfu. Fe wnaethon ni geisio darparu gwybodaeth mewn modd amserol i hwyluso craffu o fewn cyfyngiadau amserlenni a phrosesau San Steffan a Whitehall. Gofynnaf i'r Aelodau gefnogi'r cynnig cydsyniad deddfwriaethol hwn. 

Photo of David Rees David Rees Llafur 5:58, 23 Ebrill 2024

Galwaf ar Gadeirydd y Pwyllgor Deddfwriaeth, Cyfiawnder a'r Cyfansoddiad, Sarah Murphy.

Photo of Sarah Murphy Sarah Murphy Llafur

(Cyfieithwyd)

Diolch, Dirprwy Lywydd. Mae fy mhwyllgor wedi adrodd ar bob un o'r memoranda cydsyniad deddfwriaethol a gyflwynwyd gan Lywodraeth Cymru ar y Bil Cerbydau Awtomataidd, a chyflwynwyd ein hadroddiad terfynol brynhawn ddoe mewn perthynas â thrydydd memorandwm, a gyflwynwyd ychydig dros bythefnos yn ôl. Byddaf yn dechrau drwy gadarnhau bod fy mhwyllgor o'r farn bod darpariaethau'r Bil fel y'u nodir ym mhob un o'r tri memorandwm yn dod o fewn diben o fewn cymhwysedd deddfwriaethol y Senedd, fel y disgrifir yn Rheol Sefydlog 29, ac felly bod angen cydsyniad y Senedd.

Dirprwy Lywydd, bydd fy nghyfraniad i'r ddadl hon y prynhawn yma yn canolbwyntio ar ddau faes: pwerau dirprwyedig yn y Bil, a dull Llywodraeth Cymru o ddeddfu yn y maes hwn. Yn gyntaf, fel y crybwyllwyd gan Ysgrifennydd y Cabinet, mae'r Bil yn cynnwys pwerau newydd i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau, ac mae dirprwyo pwerau ychwanegol i'r Pwyllgor Gwaith bob amser yn fater sylweddol. O ystyried mai Bil sy'n pasio drwy Senedd wahanol yw hwn, sy'n golygu bod gwahanol Aelodau etholedig yn cymeradwyo'r ddirprwyaeth hon, mae'n bwysig dwyn sylw ato yma heddiw.

Yn ail, ac yn olaf, Dirprwy Lywydd, yn adroddiad cyntaf y pwyllgor, manteisiwyd ar gyfle i archwilio gyda Llywodraeth Cymru y rhyngweithio rhwng y Bil hwn a chynigion Llywodraeth Cymru ei hun ar gyfer deddfwriaeth tacsis newydd a cherbydau hurio preifat. Fel y soniwyd gan Ysgrifennydd y Cabinet, roedd y pwyllgor yn ymwybodol yn ei adroddiad ar y cyd ar gerbydau awtomataidd yn 2022, bod Comisiwn y Gyfraith Cymru a Lloegr a Chomisiwn Cyfraith yr Alban yn argymell y dylid cyflwyno Deddf cerbydau awtomataidd newydd, ac y dylai Llywodraethau'r DU, yr Alban a Chymru weithio gyda'i gilydd i gyflwyno cynllun unffurf.

Roedd y pwyllgor o'r farn ei bod yn ddefnyddiol gofyn i Lywodraeth Cymru egluro pryd y penderfynodd ddefnyddio'r Bil ar gyfer y darpariaethau sydd angen cydsyniad a sut mae'r penderfyniad hwn yn ymwneud â'i deddfwriaeth arfaethedig ei hun. Gofynnwyd hyn i helpu deall dull cyffredinol Llywodraeth Cymru o ddefnyddio Biliau'r DU i wneud darpariaeth mewn meysydd datganoledig. Amlygir yr ymateb a ddarparwyd gan y Dirprwy Weinidog Newid Hinsawdd ar y pryd yn ein hail adroddiad, a dywedwyd wrth y pwyllgor na ofynnodd Llywodraeth Cymru am y darpariaethau yn y Bil sy'n gofyn am gydsyniad y Senedd, ac yn hytrach cawsant eu drafftio ar gais Llywodraeth y DU. Dywedodd y Dirprwy Weinidog blaenorol hefyd nad yw'r darpariaethau o fewn cwmpas deddfwriaeth arfaethedig Llywodraeth Cymru ac, felly, nid ydynt yn cael unrhyw effaith arno.

Yn ein trydydd adroddiad a'n hadroddiad terfynol, nodwyd y bu Llywodraeth Cymru yn ddiwyd yn ceisio newid sawl cymal yn y Bil ers ei gyflwyno. Ac er bod gan y pwyllgor bryderon ers tro byd ynghylch y diffyg democrataidd sy'n dod i'r amlwg o ganlyniad i Filiau yn Senedd y DU yn gwneud darpariaeth i Gymru mewn meysydd datganoledig, mae croeso mawr i'r gwaith rhynglywodraethol adeiladol ar y Bil hwn. Diolch.

Photo of Natasha Asghar Natasha Asghar Ceidwadwyr 6:01, 23 Ebrill 2024

(Cyfieithwyd)

Rwy'n ddiolchgar am y cyfle i siarad yn fyr am y cynnig cydsyniad deddfwriaethol hwn y prynhawn yma. Wrth i'r dechnoleg hon ddatblygu'n gyflym, rydym yn disgwyl gweld cynnydd o 40 y cant o geir newydd yn y DU yn gallu gyrru eu hunain erbyn 2035. Erbyn 2025, rhagwelir y byddwn yn dechrau gweld cerbydau hunan-yrru yn gwella'r ffordd y caiff nwyddau eu symud ledled y wlad. A minnau'n siarad fel rhywun sy'n fodurwr brwd ac yn hoff iawn o dechnoleg, mae hyn yn rhywbeth sy'n fy nghyffroi i'n fawr, ac mae'n wych gweld bod Llywodraeth y DU yn arwain y ffordd yn y maes hwn.

Gyda chamgymeriadau dynol yn ffactor sy'n cyfrannu at 88% o wrthdrawiadau ffyrdd, gallai cerbydau hunan-yrru helpu i leihau marwolaethau ac anafiadau ar ein ffyrdd. Bydd y dechnoleg newydd hon, heb os, yn gwneud teithio'n fwy cyfleus a hygyrch, yn enwedig ar gyfer yr henoed, y rhai ag anableddau a phroblemau symudedd. Gyda'r cynnydd hwn mewn technoleg, mae'n hollbwysig bod gofynion diogelwch yn cael eu rhoi ar waith, a dyna'n union mae'r Bil hwn yn bwriadu ei wneud. Yn y pen draw, bydd yn darparu un o'r fframweithiau cyfreithiol mwyaf effeithiol a blaengar ar gyfer cerbydau hunan-yrru sydd â diogelwch wrth ei galon. Yn ôl Llywodraeth y DU, bydd hefyd yn gosod y trothwy diogelwch ar gyfer hunan-yrru cyfreithiol, yn sefydlu cynllun rheoleiddio mewn defnydd i fonitro diogelwch parhaus y cerbydau hyn, a sicrhau atebolrwydd clir i'r defnyddiwr. Nid yn unig hynny, ond bydd y Bil hwn hefyd yn mynd yn bell o ran cadarnhau safle'r DU fel arweinydd byd-eang yn y diwydiant uwch-dechnoleg a thwf uchel hwn, a fydd yn creu hyd at 38,000 o swyddi.

Rwy'n croesawu'r cysondeb rhwng Llywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU ynghylch y Bil hwn, fodd bynnag, mae gennyf gwestiwn i Ysgrifennydd y Cabinet. Hoffwn wybod i ba raddau y mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn ymgysylltu â pharamedrau ehangach y Bil hwn ac a yw Llywodraeth Cymru wedi bod yn archwilio ffyrdd o sicrhau bod Cymru hefyd ar flaen y gad yn y dechnoleg hon. Fel y dywedais i, mae'r rhain yn amseroedd cyffrous iawn, ac mae'r Bil hwn yn gam pwysig o ran cyflwyno'r dechnoleg arloesol hon, wrth symud ymlaen. Diolch.

Photo of Ken Skates Ken Skates Llafur

(Cyfieithwyd)

Hoffwn ddiolch i'r ddau Aelod am gyfrannu at y ddadl hon. Rwy'n dal i fod o'r farn y dylem ni ddarparu cydsyniad deddfwriaethol ar gyfer y Bil hwn, ac rwy'n gofyn i'r Aelodau, felly, gytuno i'r cynnig cydsyniad deddfwriaethol hwn.

Photo of David Rees David Rees Llafur

Y cwestiwn yw: a ddylid derbyn y cynnig? A oes unrhyw Aelod yn gwrthwynebu? [Gwrthwynebiad.] Oes, dwi wedi clywed gwrthwynebiad. Gohiriaf y bleidlais ar yr eitem hon tan y cyfnod pleidleisio.

Ac rydym wedi cyrraedd y cyfnod hwnnw nawr. Oni bai bod tri Aelod yn dymuno imi ganu'r gloch, symudaf yn syth i'r cyfnod pleidleisio.

Gohiriwyd y pleidleisio tan y cyfnod pleidleisio.