Datblygwyr Prosiectau Mawr

3. Cwestiynau i’r Cwnsler Cyffredinol – Senedd Cymru am ar 23 Ebrill 2024.

Danfonwch hysbysiad imi am ddadleuon fel hyn

Photo of Peredur Owen Griffiths Peredur Owen Griffiths Plaid Cymru

7. Pa gyngor cyfreithiol y mae'r Cwnsler Cyffredinol wedi'i roi i Lywodraeth Cymru ynghylch sicrhau bod datblygwyr prosiectau mawr yn cyflawni eu rhwymedigaethau contractiol? OQ60951

Photo of Mick Antoniw Mick Antoniw Llafur 3:43, 23 Ebrill 2024

(Cyfieithwyd)

Diolch i chi am y cwestiwn. Mae 11 o adeiladwyr tai mawr wedi llofnodi contract datblygwyr Llywodraeth Cymru. Mae'r contractau yn ymrwymo'r datblygwyr hyn i wneud gwaith i gywiro materion diogelwch tân mewn adeiladau a ddatblygwyd ganddyn nhw dros y 30 mlynedd diwethaf. Rwy'n ymwybodol bod yr Ysgrifennydd Cabinet wedi ymrwymo i sicrhau y bydd datblygwyr yn cyflawni eu rhwymedigaethau cytundebol.

Photo of Peredur Owen Griffiths Peredur Owen Griffiths Plaid Cymru

(Cyfieithwyd)

Diolch i chi am yr ateb yna. Rwyf i am edrych ar agwedd ychydig yn wahanol, ac efallai na fyddwch chi'n synnu o glywed bod y cwestiwn hwn yn cael ei ofyn gydag un llygad ar waith glo brig Ffos-y-Fran ym Merthyr, yn fy rhanbarth i. Gwarth o beth yw bod perchennog y pwll yn ceisio dianc rhag ei rwymedigaethau cyfreithiol rwymol i adfer y tir a'i wneud yn gynefin i blanhigion ac anifeiliaid unwaith eto. Ar ôl cymryd gwerth degau o filiynau o bunnau o lo o'r safle, mae trychineb ecolegol dyfrllyd iawn yn datblygu, sy'n achosi pryder gwirioneddol nawr i drigolion lleol sy'n dioddef ers amser maith.

Nawr, efallai na fyddwch chi'n gallu siarad am fanylion yr achos hwn, am resymau cyfreithiol, ond fe hoffwn i chi siarad yn gyffredinol am egwyddor cwmni sy'n ei heglu hi ar ôl gwneud elw mawr. Beth mae hyn yn ei ddweud wrth ddatblygwyr eraill pan nad oes unrhyw gamau cyfreithiol yn cael eu cymryd yn erbyn datblygwyr anghyfrifol? Oes yna ganfyddiad erbyn hyn fod yr awdurdodau a'r ceidwaid yng Nghymru yn ddi-rym? Mae hyn yn bwysig, yn enwedig yn fy rhanbarth i, gan fod yna gynlluniau ar gyfer cynllun diogelwch tomenni glo arall ar safle hen lofa Bedwas. Mae cyfrif ysgrow yn rhan o'r cynlluniau i sicrhau bod y gwaith adfer yn mynd rhagddo pan fydd y cynllun wedi dilyn ei gwrs—llwybr cyfarwydd iawn. Pa gyngor cyfreithiol a ydych chi'n ei roi i wrthsefyll y canfyddiad fod Cymru yn rhoi gormod o rwydd hynt i ddatblygwyr?

Photo of Mick Antoniw Mick Antoniw Llafur 3:45, 23 Ebrill 2024

(Cyfieithwyd)

Dydw i ddim yn rhoi cyngor cyfreithiol yn benodol ar y pwynt olaf hwnnw. Mae'n amlwg yn bwysig bod yr holl drefniadau contractiol y mae cyrff cyhoeddus yn ymrwymo iddynt yn gadarn. Rwy'n gwybod, er enghraifft, fod y contract o ran adfer gyda phwll glo'r Tower, lle roedd cyfrif ysgrow hefyd, yn un yr ymddengys ei fod wedi gweithio ac wedi'i gyflawni. O ran cyfeiriad ehangach y cwestiwn rydych chi'n ei godi gyda mi, rwy'n credu bod hwnnw'n un y dylid ei godi eto gydag Ysgrifennydd priodol y Cabinet.

Photo of David Rees David Rees Llafur

Mae cwestiwn 8 [OQ60961] wedi'i dynnu yn ôl. Felly, yn olaf, cwestiwn 9, James Evans.