Dyfodol Rheilffyrdd yng Nghanolbarth a Gorllewin Cymru

1. Cwestiynau i'r Prif Weinidog – Senedd Cymru am ar 23 Ebrill 2024.

Danfonwch hysbysiad imi am ddadleuon fel hyn

Photo of Cefin Campbell Cefin Campbell Plaid Cymru

8. A wnaiff y Prif Weinidog ddatganiad am ddyfodol rheilffyrdd yng Nghanolbarth a Gorllewin Cymru? OQ60982

Photo of Vaughan Gething Vaughan Gething Llafur

(Cyfieithwyd)

Rydyn ni'n canolbwyntio ar wella gwasanaethau rheilffyrdd, integreiddio dewisiadau trafnidiaeth gyhoeddus, a diwallu anghenion cenedlaethau'r dyfodol ar draws Canolbarth a Gorllewin Cymru.

Photo of Cefin Campbell Cefin Campbell Plaid Cymru

Diolch yn fawr iawn. Rŷn ni wedi clywed y Llywodraeth yn sôn nifer fawr o weithiau fod cael pobl allan o’u ceir yn flaenoriaeth allweddol, ac mae hynny wrth gwrs er mwyn mynd i’r afael â newid hinsawdd a hefyd cyrraedd net sero. Gobeithio y gallaf i gymryd yn ganiataol fod y Gweinidog trafnidiaeth newydd o’r un farn â’i ragflaenydd ar y mater hwn. Os felly, rhaid imi ddweud nid yn unig nad yw hyn yn cael ei gyflawni yng Nghanolbarth a Gorllewin Cymru, ond dwi'n ofni bod pethau wedi mynd tuag yn ôl, mewn gwirionedd. Dwi wedi sôn sawl gwaith yn y Siambr hon am effeithiau’r toriadau bysys mewn ardaloedd gwledig, a’r gwasanaeth gwael ar ein rheilffyrdd hefyd, sydd â’r sgoriau boddhad cwsmeriaid gwaethaf yn y Deyrnas Gyfunol. Ac ŷn ni wedi clywed yn ddiweddar am doriadau pellach ar lein y Cambrian a hefyd Calon Cymru. Mae hyn yn golygu torri gwasanaethau o bum gwaith y dydd i bedair gwaith y dydd o Ragfyr eleni ymlaen, a chael gwared ar y gwasanaethau nos o Abertawe i Lanymddyfri a Llandrindod. Allaf i fi ofyn ichi, Brif Weinidog, felly: sut yn y byd y gallwn ni ofyn i bobl i adael eu ceir os na allwn ni ddarparu trafnidiaeth gyhoeddus y gallant ddibynnu arno?

Photo of Vaughan Gething Vaughan Gething Llafur 2:28, 23 Ebrill 2024

(Cyfieithwyd)

Diolch am y cwestiwn dilynol. Rwy'n credu bod hyn yn cydnabod rhai o'r heriau sydd gennym ni, nid yn unig o ran cyllido, ond o ran cael mwy o bobl i ddefnyddio'r dewisiadau sydd gennym ni.

Felly, o ran y grant bysiau, rydyn ni wedi trafod hyn lawer gwaith yn y Siambr, a'n gallu i barhau i gefnogi'r gwasanaeth a'r rhwydwaith cyn ail-reoleiddio bysiau a sut yr ydyn ni'n perswadio mwy o bobl i ddefnyddio ein system drafnidiaeth. Yn wir, rwyf i, fel y mae'r Llywodraeth hon yn ei chyfanrwydd, wedi fy argyhoeddi y bydd ail-reoleiddio’r bysiau gyda Bil a fydd yn cael ei gyflwyno yn nhymor y Senedd hon, nid yn unig yn ffordd well o drefnu'r gwasanaeth, bydd yn sicrhau gwell gwerth am arian ac yn ein galluogi wedyn i fuddsoddi yn y rhwydwaith a'i ehangu.

O ran y rheilffyrdd, wrth gwrs, sy'n ddrutach o lawer na bysiau, mae'r adolygiad a gynhaliwyd gan Trafnidiaeth Cymru wedi ystyried rheilffordd Calon Cymru a'r heriau gwirioneddol sy'n wynebu gwasanaeth nad oes fawr o ddefnydd yn cael ei wneud ohono sy'n cael cymhorthdal sylweddol. Maen nhw'n ystyried sut y gallan nhw wedyn fuddsoddi mewn llwybrau gwahanol, gan gynnwys gwasanaethau bysiau, i sicrhau bod yna ddewisiadau trafnidiaeth gyhoeddus gwirioneddol. Maen nhw wedi gwneud hynny drwy ymgynghori'n agored â chynrychiolwyr etholedig, ac yn wir drwy ystyried grwpiau teithwyr rheilffyrdd i ddeall y gwirionedd o ran sut mae'r gwasanaeth hwnnw y bwriedir ei symud o bump i bedwar yn cael ei ddefnyddio ar hyn o bryd a beth allai hynny ei olygu yn y dyfodol. Dyma'r dewisiadau y bydd angen i'n gwasanaethau trafnidiaeth gyhoeddus eu gwneud, nid yn unig o fewn ein cyllideb, ond wedyn sut ydyn ni'n perswadio mwy o bobl i wneud defnydd effeithiol o'r gwasanaethau sydd gennym ni, a chaniatáu llwyfan i ni fuddsoddi ynddyn nhw yn y dyfodol, ac rwy'n edrych ymlaen at allu gwneud hynny.