Part of 1. Cwestiynau i Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid, y Cyfansoddiad a Swyddfa’r Cabinet – Senedd Cymru am 1:33 pm ar 17 Ebrill 2024.
Rebecca Evans
Llafur
1:33,
17 Ebrill 2024
Y peth cyntaf yr hoffwn atgoffa fy nghyd-Aelodau ohono yw’r ffaith bod y cyllid a roddir i ni yma yng Nghymru yn adlewyrchu'r ffaith bod gennym lefel uwch o angen yn gyffredinol, a’r pwynt yn hynny o beth yw ei bod yn costio mwy inni gyflawni pethau yma yng Nghymru am fod gennym boblogaeth lawer teneuach ei gwasgariad, er enghraifft, a phoblogaeth lawer hŷn a salach yma yng Nghymru. Ac mae’r cyllid hwnnw’n adlewyrchu hynny, fel y mae'n ei wneud mewn rhannau eraill o’r Deyrnas Unedig hefyd. Felly, credaf fod y ffaith bod hynny wedi’i gydnabod yn y trafodaethau diweddar y mae Llywodraeth y DU wedi bod yn eu cael â Gogledd Iwerddon yn beth cadarnhaol, ac mae’n dangos bod Llywodraeth y DU yn parhau i fod yn ymrwymedig i hynny. Ond wedi dweud hynny, rydym newydd fod yn sôn ynglŷn â sut mae angen i fformiwla Barnett adlewyrchu gwir angen ar draws y Deyrnas Unedig yn well, ac mae hynny’n rhywbeth y byddwn yn parhau i alw amdano.
O ran y dewisiadau a wneir gan y Llywodraeth hon, rydym newydd gyflwyno ein cyllideb ar gyfer y flwyddyn ariannol nesaf, a gallwch weld ynddi ein bod yn blaenoriaethu’r pethau sydd bwysicaf i bobl yng Nghymru. Nawr, mae’r GIG dros y ffin yn Lloegr yn cael cynnydd o lai nag 1 y cant yn ei gyllid yn y flwyddyn ariannol hon. Yma yng Nghymru, mae’n o leiaf 4 y cant, a chredaf fod hynny’n dangos y flaenoriaeth gymharol a roddwn i’r GIG, gan y gwyddom mai dyna brif flaenoriaeth pobl Cymru. Ond ochr yn ochr â hynny, fe wnaethom hefyd ddiogelu’r cyllid yr oeddem wedi’i ddyrannu drwy’r adolygiad o wariant i lywodraeth leol. Bydd llywodraeth leol yn cael cynnydd o 3.3 y cant yn ei chyllid yn y flwyddyn ariannol hon, ac unwaith eto, mae hynny’n cydnabod pwysigrwydd y gwasanaethau y mae pobl yn eu cael ar garreg eu drws, yn eu cymunedau, ledled Cymru. Byddem wedi hoffi mynd ymhellach, ond yn anffodus, nid oedd y setliad a gawsom gan Lywodraeth y DU yn caniatáu inni wneud hynny, ond roedd y blaenoriaethau a ddewiswyd gennym yn sicr yn ymwneud ag ariannu gwasanaethau cyhoeddus.
The cabinet is the group of twenty or so (and no more than 22) senior government ministers who are responsible for running the departments of state and deciding government policy.
It is chaired by the prime minister.
The cabinet is bound by collective responsibility, which means that all its members must abide by and defend the decisions it takes, despite any private doubts that they might have.
Cabinet ministers are appointed by the prime minister and chosen from MPs or peers of the governing party.
However, during periods of national emergency, or when no single party gains a large enough majority to govern alone, coalition governments have been formed with cabinets containing members from more than one political party.
War cabinets have sometimes been formed with a much smaller membership than the full cabinet.
From time to time the prime minister will reorganise the cabinet in order to bring in new members, or to move existing members around. This reorganisation is known as a cabinet re-shuffle.
The cabinet normally meets once a week in the cabinet room at Downing Street.