4. Datganiad gan y Gweinidog Newid Hinsawdd: Adolygiad annibynnol ac adroddiadau 2020-21 Cyfoeth Naturiol Cymru ar lifogydd

Part of the debate – Senedd Cymru am 4:11 pm ar 12 Medi 2023.

Danfonwch hysbysiad imi am ddadleuon fel hyn

Photo of Julie James Julie James Llafur 4:11, 12 Medi 2023

(Cyfieithwyd)

Diolch yn fawr, Huw. Rydym yn ariannu Cyfoeth Naturiol Cymru a'r awdurdodau lleol i gymryd rhan yn y math hwn o weithgaredd, fel yr oeddwn i'n ei ddweud wrth Heledd, drwy gydol y flwyddyn. Ar wefan newydd CNC mae rhywbeth o'r enw 'Beth i'w wneud cyn, yn ystod neu ar ôl llifogydd'—sy'n eithaf syml, mae ar gael ar y wefan. Mae CNC yn cynnal digwyddiadau cymorth y rhwydwaith gwirfoddol ledled Cymru ac yn cynghori grwpiau cymunedol ar gwblhau a phrofi cynlluniau llifogydd cymunedol. Mae gennym ddigwyddiadau gwirfoddol sy'n cynnwys cynrychiolwyr o CNC, awdurdodau lleol, fforymau cydnerthedd lleol—dyna'r fforymau cydnerthedd sifil ehangach—y sector gwirfoddol, gan gynnwys y Groes Goch Brydeinig, yr oeddwn yn falch iawn o gyfarfod â nhw yn ddiweddar iawn ynghylch eu hadroddiad ar lifogydd, a'r Fforwm Llifogydd Cenedlaethol.

Eleni, rydym wedi rhoi £24.5 miliwn i CNC mewn cyllid refeniw, sydd £2 filiwn yn fwy na'r llynedd, i gynnal y rhwydwaith o asedau ledled Cymru a chefnogi'r gwaith o ymgysylltu â'r gymuned. Ceir cyngor a chymorth ynglŷn â sut i ymuno â grŵp llifogydd cymunedol a rhestr o sefydliadau sy'n darparu cymorth i grwpiau llifogydd, ac mae hynny hefyd ar y wefan. Fel yr oeddwn yn ei ddweud mewn ymateb i Heledd, mae 74 o gynlluniau llifogydd cymunedol ledled Cymru ar hyn o bryd, felly gallwn eich helpu, os nad oes un yn eich ardal chi, i sefydlu un. Fel y dywedais, os nad ydych wedi cwrdd â'r Groes Goch Brydeinig ychwaith, mae'n werth gwneud hynny.

Mae gennym hefyd gynllun ar raddfa fach ar waith yng Nghymru sydd bellach wedi cael ei gopïo gan Loegr. Mae dim ond ar gael yn Lloegr lle mae 10 neu fwy o eiddo wedi dioddef llifogydd ddwywaith neu fwy yn ystod y 10 mlynedd diwethaf, felly mae ein un ni ychydig yn fwy hael na hwnnw. Gall y cynllun ar raddfa fach yng Nghymru ddiogelu cyn lleied â dau eiddo ac nid oes angen i eiddo fod wedi dioddef llifogydd ar sawl achlysur, felly mae ychydig yn fwy hael na hwnnw.

Rydym yn mabwysiadu'r hyn a elwir yn ddull graddedig o arfarnu cynlluniau, fel yr oeddwn yn ei ddweud wrth Vikki. Cefais sgwrs ddiddorol iawn â Vikki am ardal yn ei hetholaeth lle ceir problem benodol iawn ac mae'n ymwneud â cheisio dod o hyd i ateb pwrpasol. Ond cafodd CNC, yr awdurdod lleol a minnau ymgysylltiad da wrth geisio dod o hyd i hwnnw. Mae'n un o'r manteision yng Nghymru, onid ydyw—rydyn ni'n ddigon bach i allu canolbwyntio ar gymuned fach sydd â phroblem benodol iawn. Felly, rwy'n hapus iawn i wneud hynny os oes gennych gymuned benodol mewn golwg, Huw, fel bob amser, ac yna, fel y dywedais, eich helpu i gael rhywfaint o'r cymorth sydd ei angen i ffurfio un o'r grwpiau cymunedol hynny.