Cwestiynau Heb Rybudd gan Arweinwyr y Pleidiau

Part of 1. Cwestiynau i'r Prif Weinidog – Senedd Cymru am 1:53 pm ar 13 Mehefin 2023.

Danfonwch hysbysiad imi am ddadleuon fel hyn

Photo of Llyr Gruffydd Llyr Gruffydd Plaid Cymru 1:53, 13 Mehefin 2023

(Cyfieithwyd)

Diolch yn fawr iawn, Llywydd. Yr wythnos diwethaf, Prif Weinidog, cyhoeddodd Coleg Brenhinol y Radiolegwyr ei gyfrifiad gweithlu ar gyfer 2022, â rhai canlyniadau damniol, mewn gwirionedd, o safbwynt Cymru. Datgelodd anghysondebau syfrdanol yng nghyfran yr oncolegwyr ledled y DU, yn gyntaf oll: Llundain â dros 10 oncolegydd fesul 100,000 o'r boblogaeth o'i gymharu â gogledd a gorllewin Cymru ag ychydig dros ddau fesul 100,000 o bobl. Yn fwy pryderus, ceir gwahaniaethau rhanbarthol trawiadol o fewn Cymru ei hun hefyd. Tra mai 6.1 yw nifer yr oncolegwyr clinigol yn ne Cymru fesul 100,000 o bobl hŷn, dim ond 0.8 fesul 100,000 o bobl hŷn yw'r ffigur yng ngogledd a gorllewin Cymru.

Mae'r ystadegau ar gyfraddau swyddi gwag yr un mor frawychus. Mae gan Gymru gyfradd swyddi oncoleg gwag o 11% ar hyn o bryd, ac mae 80 y cant o'r swyddi gwag hyn heb eu llenwi am dros chwe mis. Rhagwelir y bydd y tueddiadau hyn yn gadael Cymru â diffyg o 41 y cant o ran staff oncoleg o fewn y pedair blynedd nesaf, yr uchaf o bell ffordd yn holl wledydd y DU. Rydym ni'n gwybod bod Llywodraeth Cymru wedi gosod targed ar gyfer diagnosis a thriniaeth o ganser o fewn 62 diwrnod ar gyfer 80 y cant o'r boblogaeth erbyn 2026. Mae ychydig dros hanner ar hyn o bryd. Felly, fy nghwestiwn i chi, Prif Weinidog, yw sut ar y ddaear ydych chi'n disgwyl cyflawni'r targed hwn yng ngoleuni'r ffigurau brawychus hyn ynghylch lefelau staffio oncoleg yng Nghymru?