2. A wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet ddatganiad am sut y bydd cyllideb Llywodraeth Cymru yn dod â budd i bobl Cymru? OAQ(5)0141(FLG)

Diolch i’r Aelod am y cwestiwn. Mae cyllideb Llywodraeth Cymru yn ariannu gwasanaethau cyhoeddus, yn cefnogi ein heconomi ac yn buddsoddi mewn seilwaith hanfodol. Mae wedi amddiffyn pobl Cymru rhag y polisïau caledi aflwyddiannus a ffôl a roddwyd ar waith gan Gangellorion Ceidwadol olynol yn San Steffan.

Wel, diolch, Ysgrifennydd y Cabinet. Er bod gwariant refeniw y pen llywodraeth leol 75 y cant yn uwch yng Nghymru na thros y ffin yn Lloegr, mae gan y rhai sy’n talu’r dreth gyngor yma hawl i ofyn pam fod eu gwasanaethau wedi cael eu torri, pam fod gwasanaethau pryd ar glud wedi dod i ben, pam fod un o bob pum cyfleuster cyhoeddus wedi cau, pam fod gostyngiad o 23 y cant wedi bod yn nifer yr hebryngwyr croesfannau ysgol, pam fod casgliadau biniau wedi eu cyfyngu i unwaith y mis, pam fod yr achosion o dipio anghyfreithlon wedi codi 14 y cant, a pham fod 142 o ysgolion wedi cau ers 2007. Pa gynlluniau sydd gennych ar waith, wrth symud ymlaen â’r broses o ddiwygio llywodraeth leol, i sicrhau bod proses gan ein hawdurdodau lleol ar gyfer gwario’n ofalus a chyfrifol er mwyn cynnal y gwasanaethau gwerthfawr y mae ein cymunedau yn dibynnu arnynt?

Wel, Llywydd, pan fydd etholwyr yn gofyn y cwestiynau hyn i’w hunain, nid oes amheuaeth y byddant yn dod o hyd i’r ateb o wybod mai’r rheswm pam fod gwasanaethau cyhoeddus lleol o dan bwysau yw oherwydd camau parhaus Llywodraeth y DU i leihau’r swm o arian sydd ar gael i Gynulliad Cenedlaethol Cymru ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus hanfodol, ac sydd yn anochel wedyn yn effeithio ar awdurdodau lleol hefyd. Mae’r Llywodraeth hon, yn sgil ein cyllideb a’n cytundeb gyda Phlaid Cymru fel rhan o hynny, wedi darparu’r setliad gorau i lywodraeth leol yng Nghymru ei gael ers sawl blwyddyn. Fel y dywedais sawl gwaith yn y Siambr hon—ac fe’i dywedaf eto—mae’n darparu cyfnod ar eu cyfer lle mae’n rhaid iddynt gynllunio ar gyfer penderfyniadau anos sydd o’n blaenau, ac mae’r penderfyniadau anos hynny’n deillio’n uniongyrchol o benderfyniadau a wnaed gan ei phlaid sydd mewn grym yn San Steffan.

A wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet roi sylwadau ar ragolygon diweddar gan Fwrdd Hyfforddi’r Diwydiant Adeiladu y bydd rhaglen flaengar £1.4 biliwn Llywodraeth Cymru ar gyfer ysgolion unfed ganrif ar hugain yn chwarae rhan allweddol ym maes cadarnhaol twf, fel y gwelir yn fy etholaeth gydag agoriad yr Ysgol Uwchradd Islwyn newydd? Felly, a wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet ymuno â mi a chroesawu’r newyddion cadarnhaol hwn i Gymru a’r newyddion cadarnhaol hwn i economi Cymru a’r newyddion cadarnhaol hwn i swyddi yng Nghymru?

Diolch i Rhianon Passmore, wrth gwrs, am ei chwestiwn, ac yn wir, rwyf wedi gweld adroddiad Bwrdd Hyfforddi’r Diwydiant Adeiladu yng Nghymru, ac mae’n dweud fod disgwyl i allbwn adeiladu yng Nghymru fod yn gryfach nag yn unrhyw ran arall o’r Deyrnas Unedig dros y pedair blynedd hyd at 2021. Y rheswm pam y bydd allbwn adeiladu mor gryf â hynny yng Nghymru, yn rhannol o leiaf, yw oherwydd y gwerth bron i £7 biliwn o wariant cyfalaf a nodir yn ein cyllideb ar gyfer y pedair blynedd nesaf, ar gyfer buddsoddi mewn ysgolion, buddsoddi mewn tai, buddsoddi mewn trafnidiaeth. Mae’r holl bethau hynny’n dod â gwaith i’r diwydiant adeiladu, a dyna pam fod Bwrdd Hyfforddi’r Diwydiant Adeiladu yng Nghymru yn gallu rhagweld y cyfnod cryf iawn hwnnw o allbwn dros y pedair blynedd nesaf.