10. A wnaiff Ysgrifennydd y Cabinet amlinellu’r mesurau y mae Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i fynd i’r afael ag aflonyddu ar fenywod yng Nghymru? OAQ(5)015(CC)

Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i weithio gyda phob un o’i phartneriaid i fynd i’r afael ag aflonyddu ar fenywod yng Nghymru. Mae trais yn erbyn menywod yn annerbyniol ym mhob un o’i ffurfiau. Mae’n iawn, ar Ddiwrnod Rhyngwladol y Menywod, ein bod yn codi ymwybyddiaeth o’r problemau y mae llawer o fenywod yn dal i’w wynebu.

Diolch i chi am yr ymateb hwnnw, Ysgrifennydd y Cabinet. Mynegwyd pryderon wrthyf ynglŷn â sut yr ymdrinnir ag achosion o aflonyddu—gyda’r sensitifrwydd a’r difrifoldeb angenrheidiol a phriodol—gan y rhai sy’n gweithio mewn gwasanaethau cyhoeddus rheng flaen. Ysgrifennydd y Cabinet, a allwch roi sicrwydd ynghylch y gwaith sy’n cael ei wneud i atal aflonyddu gyda’r bobl mewn gwasanaethau cyhoeddus datganoledig rheng flaen? Hefyd, pa waith sy’n cael ei wneud gyda gwasanaethau cyhoeddus heb eu datganoli, megis yr heddlu, i sicrhau y caiff achosion o aflonyddu eu trin yn gywir?

Diolch i’r Aelod am ei chwestiwn. Mae gennyf ymagwedd dim goddefgarwch at fwlio, aflonyddu a cham-drin. Ni fyddwn yn poeni pe bai rhywun yn ffrind neu’n gyd-wleidydd—os ydynt yn croesi’r llinell, nid oes modd cyfaddawdu ar hyn: mae’n anghywir. Rwy’n hyderus ein bod yn gweithio ar draws Llywodraeth Cymru i fynd i’r afael ag anghydraddoldebau hirdymor a hirsefydlog. Mae amcan 4 ein cynllun cydraddoldeb strategol yn nodi’r camau y bydd Llywodraeth Cymru yn eu cymryd i leihau nifer yr achosion o bob math o aflonyddu a cham-drin. Dylem i gyd ysgwyddo cyfrifoldeb i wneud yn siŵr fod hyn yn digwydd yn ein cyrff sector cyhoeddus.

Yn ôl at ddigwyddiad Mothers Affection Matters yn gynharach heddiw, Ysgrifennydd y Cabinet, a gwrando ar rai o’r bobl a roddodd eu straeon; roeddent yn sôn am aflonyddu yn troi’n gam-drin o oed cynnar iawn. Hoffwn atgyfnerthu’r galwadau a wnaed gan Sian Gwenllian, ac eraill ddoe rwy’n meddwl, am hyfforddiant a chwnsela a datblygu perthynas iach mewn ysgolion. Os gallwn hyfforddi plant ifanc, merched a bechgyn ifanc, dynion a menywod ifanc i barchu a thrysori ei gilydd, yna byddwn wedi mynd gryn ffordd i atal aflonyddu a cham-drin menywod a dynion yn eu bywydau fel oedolion.

Nid oes angen i chi fy argyhoeddi ynglŷn â’r ddadl hon. Rwy’n gweithio gydag Ysgrifennydd y Cabinet dros Addysg i weld sut y gellir cyflawni hyn a gobeithio y bydd gennym rywbeth cadarnhaol i’w ddweud cyn bo hir.

Diolch i’r Ysgrifennydd Cabinet.